Seis consellos para escribir o final da túa novela

Escribir o final dunha novela non é tarefa fácil. A miúdo adoita darse un destes dous problemas:

Es incapaz de parar de escribir. A historia secuestrouche, gústache tanto o que escribes, divírtesche tanto facéndoo e pásalo tan ben en compañía dos teus personaxes que simplemente aprazas unha e outra vez o momento de poñer fin. Así que segues enredando o argumento para non ter que escribir a palabra Fin.

Non sabes como acabar a túa novela. Nalgún momento ao longo do desenvolvemento perdiches o fío, a historia hase esvaecido e os personaxes parecen vagar pola acción sen saber cara a onde dirixirse.

En ambos os casos o que sucede é que falla a planificación (aquí tes algunhas ideas para traballar o esquema dunha novela). E se falla a planificación da túa novela, o resultado será que non saberás cando expor o final, ben sexa porque non habías decido ningún desenlace, ben sexa porque non sabes como conducir a acción cara a el.

Para que iso non che suceda, imos darche algunhas claves para que saibas os pasos que tes que dar para escribir o final dunha novela. E non calquera final, un final que sexa consecuencia lóxica do que veu sucedendo ata o momento e que, ademais, deixe con bo sabor de boca ao lector, para que vaia correndo a comprar outro dos teus libros.

Á hora de escribir o final dunha novela:

Pregúntache se finalizou o conflito.

Fíxache no protagonista.

Revisa os obxectivos do teu protagonista.

Comproba que deixaches atrás o clímax.

Asegúrache de que o teu final é o lóxico.

Verifica que desenvolviches a estrutura que planearas.

1. Pregúntache se finalizou o conflito

O conflito é o factor máis importante para atopar o desenlace da túa historia e poder escribir o final dunha novela con acerto.

O conflito é o combustible que alimenta o motor de calquera novela. E cando o combustible acábase, inevitablemente, o motor detense.

O conflito é esa forza (externa ou interna) que se opón ao protagonista, impedíndolle conseguir o que desexa. Cando esa forza remite, a historia termina, mesmo se o teu personaxe non obtivo o que quería.

Pregúntache se a forza motriz da túa novela segue activa. Se se parou, xa estás no final da novela e debes buscar o mellor lugar para poñer Fin. Se aínda está activa, tes que pensar como esa forza poderá ir remitindo ata morrer. Así dirixirás a acción cara ao seu final.

2. Fíxache no protagonista

Ao comezar a novela o teu protagonista era dunha maneira, pero ao chegar ao final é alguén un pouco diferente.

É así porque o conflito fíxolle cambiar. Tivo que enfrontarse a retos externos ou a crenzas internas. Perdeu unhas cousas e gañou outras. En definitiva, evolucionou.

Se ti personaxe protagonista completou ese cambio, se agora sabe algo sobre si mesmo, sobre a vida ou sobre alguén que antes ignoraba; e se ese coñecemento cambioulle, estás no final.

Se o teu personaxe non cambiou, volve sobre os teus pasos e fai que aprenda cousas que modifiquen a súa cosmovisión.

 3. Revisa os obxectivos do teu protagonista

O teu protagonista ten que ter uns obxectivos, unha meta.

Pode ser tentar que as cousas volvan a como estaban ao comezo da historia, antes de que aparecese o conflito. Pode ser conseguir algo, chegar a algún sitio. Pode estar relacionada con outros personaxes, como conseguir o amor ou o perdón de alguén…

Polo xeral, o final chega cando o protagonista alcanza a súa meta. Pero lembra o que xa dixemos, polo camiño tivo que cambiar para conseguila.

Por tanto, revisa se o teu personaxe alcanzou aquilo que buscaba. Se é así, podes dar por concluída a túa novela.

Pero, coidado, ás veces o protagonista non alcanza o que desexaba e aínda así a acción pode concluír. Repasa a túa historia: se o protagonista completou o seu cambio e o conflito remitiu, estás no final mesmo aínda que o personaxe non cumprise os seus obxectivos.

4. Comproba que deixaches atrás o clímax

O clímax é o punto de inflexión da historia, o momento máis emocionante e dramático. O clímax adoita xerar unha crise a partir da cal a historia avanza cara ao seu desenlace. Tras o clímax só pode vir o final.

Moitos escritores noveis non crean un clímax ou non lle dan a suficiente forza como para que supoña un fito na acción, un verdadeiro punto de inflexión. Deste xeito senten que á súa novela fáltalle algo e seguen escribindo sen ser capaces de engarzar un final.

Por tanto, asegúrache de que escribes un clímax e de que este é o suficientemente claro para que del despréndase o desenlace.

No clímax o protagonista adoita comprender algo relacionado co conflito, algo que ata ese momento escapábaselle, e toma en consecuencia unha decisión que precipitará os acontecementos cara ao seu final.

Por tanto, antes de escribir o final dunha novela asegúrache de escribir a súa clímax.

5. Asegúrache de que o teu final é o lóxico

O final dunha historia debe desprenderse como unha consecuencia lóxica de todo o que veu sucedendo antes. Cando non sucede así o final resulta impostado e moitas veces incrible, dúas cousas que van frustrar ao lector.

Segue esta premisa: toda a túa novela debe seguir a lei de causa e efecto. E isto é especialmente importante cando chega o momento de escribir o final.

Isto non significa que non poidas escribir un final extravagante, fantástico ou inesperado. Pero tamén para un final inesperado fai falta que antes sentases as súas bases, sementando indicios e anticipando o que vai acabar por suceder. Aínda que o fagas de maneira tan sutil que o lector apenas poida ter unha intuición e a sorpresa final déixeo coa boca aberta.

Dous consellos: Non fai falta que todas as historias teñan un final inesperado. Moitas veces non é necesario e escribir ese tipo de finais non che converte nun mellor escritor. Insistimos en que o final debe concordar coa historia previa.

Ollo cos finais deus ex machina nos que todo se soluciona por casualidade ou polo concurso dunha sorte tola. Este tipo de finais non adoitan respectar a lei de causa e efecto.

6. Verifica que desenvolviches a estrutura que planearas

Cando algún dos alumnos que comeza o Curso de Novela ou algunha das moitas persoas que a miúdo nos manda consultas por email confésanos que se perdeu na súa novela ou que está a sufrir un bloqueo, case sempre sabemos onde radica o problema: non fixera o traballo previo de planificación.

Unha das partes máis importantes dese traballo é crear unha estrutura preliminar. Porque esa estrutura proporcionarache un mapa sólido para guiarche na viaxe a través da túa historia. Se es consciente da estrutura, sempre saberás exactamente onde estás, independentemente de lárgao que poida ser a túa novela.

Apareceu xa o conflito? Deixaches atrás o clímax? En que punto atópanse as tramas secundarias, se as hai? Responde a estas preguntas e poderás saber como de preto (ou de lonxe) atópasche do final. Ou retomar o rumbo se é que a historia se che ha ido das mans e atópasche perdido.

Bonus: Acaba por fin a túa novela

Creaches unha estrutura previa e sabes exactamente cando acabar a túa novela. Telo todo claro. O teu problema é outro: aínda que a túa novela está bastante avanzada non es capaz de terminala.

Perdiches o ímpeto, abúrreche seguir traballando nunha historia na que levas investido moito máis tempo do que esperabas e agora non sabes como facer o esprint final e poder concluír a túa obra.