Seis puntos para escribir o desenvolvemento da túa novela

Falamos de como expor un bo primeiro capítulo para unha novela e dalgúns clichés dos que convén fuxir ao presentar a formulación.  Tamén falamos dalgunhas cousas que debes ter presentes ao abordar o final e démosche algunhas recomendacións sobre cousas que poden desvirtuar o desenlace. Pero que problemas poden exporse ao escribir o desenvolvemento dunha novela?

A final de contas, pódese dicir que o desenvolvemento «é» a novela. Nel cóntase a historia, sucede a acción, desenvólvense os personaxes e se desovilla o conflito.

E xustamente é o punto onde fallan máis escritores. E fallan a dous niveis que enseguida imos á ver.

O primeiro escollo que podes atopar ao escribir o desenvolvemento dunha novela vai ser a falta de planificación previa. Se es escritor novel tes unhas enormes ganas de escribir, é como unha adicción. Así que cando tes unha idea que crees que pode converterse nunha novela, simplemente te lanzas a escribir. Con sorte, terás claro o «érase unha vez», a formulación, pero unha vez escribiches esa parte non sabes por onde continuar.

En resumo, o primeiro problema que adoita darse ao escribir o desenvolvemento dunha novela é que non hai desenvolvemento. O escritor queda bloqueado, non sabe por onde continuar a súa historia e a novela queda inconclusa.

Cun pouco de traballo previo, como o que che ensinamos a facer no Curso de Novela, terás claro como vas continuar a túa historia e evitarás quedarche estancado. Moitas veces este problema confúndese co bloqueo de escritor, pero en realidade é simplemente falta do sempre recomendable traballo previo.

O outro problema habitual relacionado con escribir o desenvolvemento dunha novela ten que ver coa calidade do propio desenvolvemento.

Como dixemos, o común ao empezar a escribir unha novela é ter claro o punto de partida da historia. Cun pouco de sorte tense tamén unha idea de cal será o final. Pero non se ten claro como unir ambos os puntos cunha trama forte, coherente e equilibrada. O desenvolvemento resulta entón unha terra pantanosa onde a tensión sofre altibaixos e a trama resulta flácida.

Así que aí vai un consello preliminar: como coñeces, máis ou menos, a liña argumental da túa historia, dedica o tempo que necesites a pensar un bo final. Lembra que un bo final non ten por que ser impactante, pero si é fundamental que resulte congruente.

A continuación crea unha estrutura previa, aínda que sexa moi esquemática, do que será o argumento e os seus partes fundamentais. Cales son as partes fundamentais? Aquí dámosche algunhas pautas.

Con ese traballo previo feito avanzar polo desenvolvemento vai resultarche máis sinxelo e a calidade da túa novela verase beneficiada.

Pero imos centrar un pouco máis o foco, sinalándoche algúns dos aspectos aos que debes prestar atención ao escribir o desenvolvemento dunha novela.

Quen, que, por que, onde, e cando

O primeiro que debes facer para esbozar unha liña argumental limpa e coherente é responder a estas cinco preguntas: quen, que, por que, onde e cando

Son as cinco preguntas que os xornalistas se expoñen para escribir as noticias, porque abarcan todos os puntos importantes dunha historia.

Quen: o teu personaxe.

Que: o que lle sucede, o conflito.

Por que: por que pasa o que pasa, seguindo unha liña de causalidade.

Onde: en que lugar ou lugares transcorre a acción.

Cando: en que espazo de tempo (un día, un ano, varias décadas…) e en que momento histórico (no presente, no pasado, no futuro…).

Quen, que e por que deben permanecer inalterables ao longo da novela. Pero o onde e o cando poden cambiar ao longo do desenvolvemento da novela, mesmo non coincidir co lugar e o tempo en que sucede a formulación da novela ou o seu final.

A túa historia pode retroceder no tempo para explicar un acontecemento que sucedeu no pasado. Ou ben pode cambiar a localización onde os feitos suceden.

Facelo así non é obrigatorio, pero introducir cambios no onde e o cando ao longo do desenvolvemento pode axudarche a manter vivo o dinamismo da narración.

Desenvolvemento do conflito

Na parte media da novela é onde o conflito, que presentaches na formulación, desenvólvese e alcanza toda a súa complexidade.

Por iso é polo que o conflito deba ter a sufriente entidade como para perdurar e expor retos e quebradizos de cabeza ao protagonista ao longo de todo o desenvolvemento.

O conflito non pode ser banal. Ou, aínda que o sexa, debes presentalo coma se non o fose, explorando todas as súas facetas. Lembra que o conflito non ten por que ser algo físico ou externo, o conflito tamén pode estar dentro do personaxe. Pode ser unha crenza, un vicio, un trazo da súa psicoloxía.

En calquera caso, o conflito debe ter a forza suficiente como para obrigar ao protagonista para saír da súa zona de confort, contribuíndo así a que o personaxe cambie.

Ao escribir o desenvolvemento dunha novela deberás coidarche de que o conflito quede claro e de que o lector aprecie as súas distintas facetas. Tamén deberás facer que o protagonista loite denodadamente para superar o conflito. Pero todo isto sen que o lector poida prever sen problema como se van a desenvolver os acontecementos. Deixa sempre unha pequena físgoa para a dúbida, para a incerteza, para que o lector pregúntese que vai suceder a continuación.

Complicacións e obstáculos

Como podes expor esa incerteza da que falabamos?

Opoñendo ao teu protagonista complicacións, obstáculos e retos ao que deberá enfrontarse.

En principio, esas complicacións deben estar relacionadas co conflito, ser algunha das súas caras. Podes engadir: malentendidos entre os personaxes;

obstáculos físicos (por exemplo, o coche non arrinca cando o perosonaje ten unha importante cita);

impedimentos de orde psicolóxica ou moral (por exemplo, o personaxe debe acatar certas crenzas ou normas);

descubrimentos que alteran as perspectivas do protagonista (por exemplo, coñecer algo sobre outro personaxe que altere as súas relacións con el).

Presentar as complicacións, obstáculos e retos de maneira intelixente ao escribir o desenvolvemento dunha novela é unha forma excelente de xogar coa tensión, incrementándoa ou relaxándoa. Desta maneira a parte media da túa historia adquirirá ton.

Tramas secundarias

Para darlle maior consistencia ao desenvolvemento da túa novela podes engadir tramas secundarias.

O ideal é que estas tramas garden algunha relación coa trama principal (aínda que en principio esa relación poida quedar oculta) e agréguenlle interese. Desta maneira contribúen a que a historia principal sexa máis interesante.

Unha boa idea é engadir unha trama secundaria a través de cuxo desenvolvo o protagonista consiga algo que lle axude a progresar na trama principal.

Por exemplo, unha trama secundaria que presente a relación conflitiva do personaxe co seu irmán pódelle axudar a comprender que é unha persoa facilmente manipulable. E ese coñecemento permítelle darse conta de que a compañeira de traballo da que se namorou en realidade está a usalo para conseguir un ascenso.

Personaxes secundarios

Os personaxes secundarios, sempre que estean ben traballados e sirvan á idea principal da novela, son unha excelente maneira de robustecer a parte media dunha novela.

As súas propias historias e arcos dramáticos enriquecen a historia, pero ademais poden ser instrumentos do conflito, xa sexa de forma voluntaria ou involuntaria. Poden contribuír a presentar novas caras do protagonista (como trata á súa nai?, foi un alumno rebelde?).

Tamén poden facer que o personaxe comprenda algo que lle permita enfrontarse ao conflito con novas armas, experiencias ou coñecementos, como no exemplo de máis arriba sucede co irmán do protagonista.

De igual maneira, introducir personaxes secundarios solventes ao escribir o desenvolvemento dunha novela fará xurdir novas dinámicas e posibles complicacións entre os personaxes.

Todo debe conducir cara ao desenlace

Mencionamos que convén ter claro como vai terminar todo antes de sentar a escribir. Esa é a mellor maneira de saber cara a onde vai ter que apuntar cada suceso que aconteza ao longo do desenvolvemento.

O desenvolvemento é como unha ponte que une a formulación co desenlace e debe por tanto ser un camiño claro e empedrado pola lóxica e a coherencia. En determinados xéneros convén reservarse información ou engadir voltas de porca que traian en albas ao lector, pero esas argucias narrativas de ningunha maneira poden alterar a relación coherente que ten que haber entre o inicio, o que sucede ao longo do desenvolvemento e o final.

Por tanto, ao escribir o desenvolvemento dunha novela tes que ter sempre presente o final e facer que todo, aínda que sexa de forma disimulada e subliminar, apuntamento nesa dirección.

Unha boa maneira de logralo é ter sempre presente cal é o obxectivo do personaxe. Obviamente ese obxectivo relaciónase co conflito, porque o personaxe desexa superalo e seguir coa súa vida normal.

Se tes claro en que situación vai terminar ese personaxe, se cumpre ou non o seu obxectivo e que fai para conseguilo, serache máis sinxelo construír un desenvolvemento congruente.

E, como sempre, le

Como sempre, unha maneira excelente de escribir mellor é ler.

Le novelas de todo xénero, de diferentes autores, épocas e correntes. E ao facelo presta atención a como abordaron eses escritores o desenvolvemento das súas obras. Como han engarzado o desenvolvemento coa formulación primeira e logo co final.

Como traballaron ao protagonista e aos personaxes secundarios. Como manexaron as tramas secundarias. Como han graduado a tensión narrativa…

Vas atopar toneladas de inspiración, vas aprender dos mellores e, o mellor, vas divertir no proceso.

Xa sabes que estás convidado a unirche á nosa comunidade de escritores. Abonda con que deixes abaixo o teu correo e recibirás comodamente todas as semanas na túa bandexa de entrada novos contidos para que escribas as túas mellores obras.